Lockwell

გამოიყენეთ ელფოსტა, როცა საქმე მგრძნობიარეა

ელფოსტა ტოვებს ჩანაწერს, ვინ ვის, როდის და რაზე მისწერა. მგრძნობიარე საუბრები Signal-ში გადაიტანეთ, წერილის თემა ნეიტრალური დაწერეთ და, სანამ დაშიფრულ ფოსტას მიენდობით, აღდგენის კოდი შეინახეთ.

ეს გზამკვლევი მათთვისაა, ვინც შეიძლება მიზანმიმართული თვალთვალის ან თავდასხმის სამიზნე გახდეს. სრულ უსაფრთხოებას ვერც ერთი ჩამონათვალი ვერ მოგცემთ: რა გჭირდებათ, თქვენს მდგომარეობაზეა დამოკიდებული. დაიწყეთ აქედან: შეაფასეთ თქვენი რისკები.

  • 35 წთ
  • 8 ნაბიჯი
  • გადამოწმდა

ადამიანები ერთმანეთს პირველად ყველაზე ხშირად ელფოსტით უკავშირდებიან, მაგრამ ელფოსტა საიდუმლოს შესანახად არ შექმნილა. ამ გზამკვლევში ახსნილია, რას ამჟღავნებს ელფოსტა, როდის სჯობს, არ გამოიყენოთ, და რაში გეხმარებათ და რაში ვერა დაშიფრული სერვისები და პაროლით დაცული წერილები. გზამკვლევი სერვისებს აღწერს და არცერთს არ გირჩევთ: თითოეულ სერვისზე ფაქტები მისივე გვერდებიდან არის აღებული.

აუცილებელი

Security in a Box-ის თქმით, ჩვეულებრივი ელფოსტა დაუშიფრავად ინახება თქვენი სერვისის სერვერებზეც და მიმღებისაზეც, და შეიძლება მიმღების რამდენიმე მოწყობილობაზეც იყოს.

  1. ყველა წერილს მეტამონაცემები ახლავს: ვინ ვის მისწერა, როდის და, როგორც წესი, წერილის თემაც. EFF ამას წერილის კონვერტს ადარებს და ამბობს, რომ ბოლომდე დაშიფვრა მას ვერ მალავს.
  2. ზოგი სერვისი წერილის სათაურის ველებში (header) გამგზავნის IP მისამართსაც წერს, რომლიდანაც დაახლოებით ჩანს, სად იყავით.
  3. მეტამონაცემების ნაწილს დაშიფრული ფოსტის სერვისებიც ხედავენ. Proton ამბობს, რომ ხედავს გამგზავნისა და მიმღების მისამართებს, IP მისამართს, საიდანაც წერილი მოვიდა, დანართების სახელებს, თემებსა და დროს. Tuta-ს თქმით, ის გამგზავნისა და მიმღების მისამართებსა და თარიღს ხედავს. Apple კი ამბობს, რომ iCloud Mail ბოლომდე დაშიფრული არ არის, მაშინაც კი, როცა Advanced Data Protection ჩართულია.
  4. Proton აღნიშნავს: როცა სხვა სერვისის მომხმარებელს წერთ, იმ სერვისმა შეიძლება წერილის ასლი შეინახოს, რომელ სერვისსაც არ უნდა იყენებდეთ თავად.
  5. წერილის თემა ნეიტრალური დაწერეთ. Proton გირჩევთ, თემა შინაარსზე რაც შეიძლება ცოტას ამბობდეს.

როგორც EFF ამბობს, მეტამონაცემებიდან თქვენზე ბევრი რამ ჩანს მაშინაც, როცა წერილის შინაარსი საიდუმლოდ რჩება.

აუცილებელი

FPF აფრთხილებს: ჟურნალისტსა და წყაროს შორის ერთი წერილიც კი საკმარისია, რომ სერვისებთან ჩანაწერი დარჩეს, და ამას ვეღარ გააქრობთ, თუნდაც მერე უფრო უსაფრთხო არხზე გადახვიდეთ.

  1. მგრძნობიარე საუბრებისთვის Signal გამოიყენეთ: ნახეთ დაიცავით მგრძნობიარე საუბრები.
  2. თუ წყარომ ელფოსტით მოგწერათ, CPJ გირჩევთ, რაც შეიძლება მალე გადახვიდეთ ბოლომდე დაშიფრულ აპლიკაციაზე და თავდაპირველი წერილი წაშალოთ. CPJ იქვე აღნიშნავს, რომ ასლი სერვისის სერვერზე, სავარაუდოდ, მაინც დარჩება.
  3. გამოაქვეყნეთ თქვენი Signal-ის კონტაქტი, რომ წყაროებს ელფოსტა საერთოდ არ დასჭირდეთ: ნახეთ დაგეგმეთ, როგორ დაგიკავშირდებიან წყაროები პირველად.
  4. FPF აღნიშნავს, რომ ძნელია წინასწარ თქვა, როდის გახდება საუბარი მგრძნობიარე. სხვა არხზე გადასვლა ადრე სჯობს, ვიდრე გვიან.

დაშიფრული ელფოსტაც ელფოსტაა: FPF აღნიშნავს, რომ თუ Gmail-ის მომხმარებელს წერთ, Google-ს წერილის წაკითხვა შეუძლია.

აუცილებელი

თავდამსხმელი, რომელიც თქვენს ელფოსტაში შეაღწევს, ყველაფერს წაიკითხავს და თქვენი სხვა ანგარიშების პაროლებსაც შეცვლის.

  1. სადაც შეგიძლიათ, გამოიყენეთ უსაფრთხოების გასაღები ან passkey: ნახეთ კოდების ნაცვლად გამოიყენეთ უსაფრთხოების გასაღები ან passkey.
  2. შეამოწმეთ, ხომ არ არის ანგარიშში გადამისამართება ან ფილტრები, რომლებიც თქვენ არ შეგიქმნიათ: ნახეთ წაშალეთ გადამისამართება და ფილტრები ელფოსტაში.
  3. შეამოწმეთ, რომელი მოწყობილობებიდან არის ანგარიში გახსნილი, და უცნობი მოწყობილობები ანგარიშიდან გამოიყვანეთ. Tuta-ში: Settings → Login.
  4. Proton ამბობს, რომ აღდგენის ელფოსტით ან ტელეფონის ნომრით ორსაფეხურიანი ვერიფიკაციის გამორთვა შეიძლება. თუ ეს ელფოსტა ან ნომერი თქვენს ანგარიშზე სუსტადაა დაცული, ანგარიშში სწორედ იქიდან შემოვლენ. ცალკე მისამართს კი თქვენს სახელზე გაფორმებულ აღდგენის მონაცემებს საერთოდ ნუ დაუმატებთ: ისინი ანგარიშს თქვენთან აკავშირებს. მათ ნაცვლად აღდგენის ფრაზა ან კოდი გამოიყენეთ.
  5. Security in a Box გირჩევთ, უსაფრთხოების კითხვებს გამოგონილი პასუხები გასცეთ და ეს პასუხები პაროლების მენეჯერში შეინახოთ.

ნახეთ აგრეთვე დაგეგმეთ, როგორ დაბრუნდებით ანგარიშში.

რეკომენდებული

CPJ გირჩევთ, წყაროსთან კონტაქტისთვის ახალი ელფოსტის ანგარიში შექმნათ და მხოლოდ ამისთვის გამოიყენოთ: ნამდვილი სახელის გარეშე და ისე, რომ არც თქვენს ტელეფონის ნომერთან იყოს დაკავშირებული და არც თქვენს სახელზე გახსნილ რომელიმე ანგარიშთან.

  1. alias-მისამართების იმედად ნუ იქნებით. Security in a Box-ის თქმით, გაგზავნილი წერილების სათაურის ველებიდან (header), როგორც წესი, შეიძლება დადგინდეს, რომელ მთავარ მისამართს ეკუთვნის alias.
  2. Security in a Box აღნიშნავს, რომ ერთჯერად საფოსტო ყუთებზე წერილის მიღება შეიძლება, გაგზავნა კი არა, ამიტომ მიმოწერისთვის ისინი არ გამოდგება.
  3. რეგისტრაციისას Proton-მა შეიძლება გთხოვოთ, CAPTCHA ამოხსნათ ან ტელეფონის ნომერი ან ელფოსტა დაადასტუროთ. მის კონფიდენციალურობის პოლიტიკაში წერია, რომ ამ მონაცემებს მხოლოდ დროებით ინახავს, ხანგრძლივად კი მხოლოდ კრიპტოგრაფიული ჰეშის სახით. მაგრამ თქვენს სახელზე გაფორმებული ნომერი ან მისამართი ანგარიშს მაინც თქვენთან აკავშირებს. Proton ამბობს, რომ Tor Browser-ის მომხმარებლებს ტელეფონს ან ელფოსტას უფრო ხშირად სთხოვს.
  4. Tuta ამბობს, რომ რეგისტრაციისთვის ტელეფონის ნომერი არ სჭირდება, მაგრამ ახალი ანგარიში შეიძლება შესამოწმებლად შეაჩეროს, სამუშაო დღეებში, როგორც წესი, 24 საათამდე. მანამდე წერილებს ვერც გაგზავნით და ვერც მიიღებთ. Tuta-ს თქმით, ეს ხშირად VPN-ისა და Tor-ის მომხმარებლებს ემართებათ.
  5. ანგარიშში რეგულარულად შედით: Tuta უფასო ანგარიშს შლის, თუ ექვსი თვე არ შეხვალთ. Proton-იც შლის უფასო ანგარიშებს, რომლებსაც არავინ იყენებს. მის გვერდზე სხვადასხვა ვადა წერია, ამიტომ წელიწადში ერთხელ მაინც შედით.

ცალკე მისამართი მხოლოდ მაშინ გიცავთ, თუ მას თქვენს ჩვეულებრივ მისამართთან არასოდეს აურევთ: ერთ მოწყობილობაზე ორივეში ერთდროულად ნუ შეხვალთ და წერილებს ერთიდან მეორეზე ნუ გადაამისამართებთ. ნახეთ მოერიდეთ შეცდომებს, რომლებიც გამჟღავნებთ.

რეკომენდებული

Proton და Tuta ფოსტას ისე შიფრავენ, რომ თქვენი შენახული წერილების შინაარსს თვითონაც ვერ კითხულობენ. რას იცავს ეს დაშიფვრა, იმაზეა დამოკიდებული, ვის წერთ.

Proton

  1. Proton ამბობს, რომ წერილები, რომლებსაც მისი მომხმარებლები ერთმანეთს უგზავნიან, გზაში ბოლომდე დაშიფრულია. სხვა სერვისზე გაგზავნილი წერილი ბოლომდე დაშიფრული არ არის, თუ პაროლით დაცულ წერილს არ გაგზავნით.
  2. Proton-ის თქმით, წერილის თემა ბოლომდე დაშიფრული არ არის, რადგან სერვისი OpenPGP სტანდარტს მიჰყვება.
  3. Proton განმარტავს: თუ პაროლს აღდგენის ელფოსტით ან ტელეფონის ნომრით აღადგენთ, ანგარიშში დაბრუნდებით, მაგრამ ძველ წერილებს შეიძლება ვეღარ წაიკითხავთ. მათ გასახსნელად მონაცემების აღდგენის საშუალება გჭირდებათ, მაგალითად, აღდგენის ფრაზა. სანამ ანგარიშს მიენდობით, ფრაზა პაროლების მენეჯერში შეინახეთ.

Tuta

  1. Tuta ამბობს, რომ მის მომხმარებლებს შორის წერილები ავტომატურად ბოლომდე იშიფრება, და იშიფრება თემაც, შინაარსიც და დანართებიც. სხვა სერვისზე გასაგზავნად საერთო პაროლია საჭირო.
  2. Tuta-ში შეიძლება ისე იყოს დაყენებული, რომ წერილები ნაგულისხმევად დაუშიფრავად იგზავნებოდეს (Not confidential). სანამ სხვა სერვისის მისამართზე გაგზავნით, შეამოწმეთ ბოქლომის ნიშანი.
  3. პაროლის ან ორსაფეხურიანი ვერიფიკაციის აღსადგენად Tuta-ს სამიდან ორი რამ სჭირდება: პაროლი, მეორე საფეხური და აღდგენის კოდი. თუ პაროლსაც დაკარგავთ და მეორე საფეხურსაც, ანგარიშს ვეღარ აღადგენთ. შეინახეთ აღდგენის კოდი: Settings → Login → Recovery code.

FPF აღნიშნავს, რომ Proton თქვენი ვინაობის დასამალად არ შექმნილა: ჩათვალეთ, რომ სერვისს შეუძლია გაიგოს, ვინ ხართ. არცერთი მათგანის დაშიფვრა არ იცავს იმას, რაც მეორე ადამიანის სერვისზე ინახება.

რეკომენდებული

ზოგი სერვისით შეგიძლიათ დაშიფრული წერილი სხვა სერვისის მომხმარებელსაც გაუგზავნოთ, და ის მას პაროლით გახსნის.

Proton

  1. დაწერეთ წერილი, დააჭირეთ ბოქლომის ნიშანს (External encryption), დააყენეთ პაროლი, თუ გინდათ, მინიშნებაც, და დააჭირეთ Set encryption-ს. პაროლი მიმღებს სხვა გზით მიაწოდეთ, მაგალითად, პირისპირ ან Signal-ით.
  2. Proton-ის თქმით, როცა მიმღების პასუხს თქვენ უპასუხებთ, ეს წერილი ნაგულისხმევად ბოლომდე დაშიფრული აღარ არის: ბოქლომი ყოველ ჯერზე თავიდან ჩართეთ.
  3. Proton ამბობს, რომ წერილს ვადა ყველაზე გვიან 28 დღეში გასდის, და ამაში ის დროც ითვლება, რაც წერილი მონახაზებში იყო. მიმღებს პასუხის გაცემა ყველაზე მეტი ხუთჯერ შეუძლია. რაც გჭირდებათ, სხვაგან შეინახეთ.

Tuta

  1. როცა სხვა სერვისის მისამართს ჩაწერთ, Tuta გთხოვთ, საერთო პაროლი დააყენოთ. Tuta გირჩევთ, პაროლი მიმღებს სხვა გზით მიაწოდოთ, მაგალითად, პირისპირ ან Signal-ით. მიმღებს ელფოსტაზე შეტყობინება მისდის, და წერილს იქ მოცემული ბმულით ხსნის.

Gmail და Outlook

  1. Gmail-ის confidential mode დაშიფვრა არ არის. Google-ის თქმით, მიმღებს მხოლოდ შინაარსის ბმული მისდის, თემა და ბმული ჩვეულებრივი ელფოსტით იგზავნება, მიმღებს კი მაინც შეუძლია სქრინშოტი გადაიღოს ან წერილი სხვა აპლიკაციით დააკოპიროს. Google Workspace-ში ორგანიზაციას ასლების შენახვა შეუძლია.
  2. Outlook.com-ში დაშიფვრისთვის Microsoft 365-ის გამოწერაა საჭირო. Microsoft ამბობს, რომ Do Not Forward-ის დროსაც PDF-ებისა და სურათების ჩამოტვირთვა დაუშიფრავად შეიძლება.

როგორც კი მიმღები წერილს გახსნის, ამ საშუალებებიდან ვეღარცერთი დაიცავს მას.

რეკომენდებული

წერილზე მიბმულმა ფაილებმა და სურათებმა შეიძლება თავად წერილზე მეტი გაამჟღავნოს.

  1. სანამ ფაილს გაგზავნით, ფარული მონაცემები წაშალეთ: ნახეთ წაშალეთ ფარული მონაცემები ფაილებიდან.
  2. როცა წერილში სურათი ინტერნეტიდან იტვირთება, გამგზავნმა შეიძლება გაიგოს, რომ წერილი გახსენით, ზოგჯერ კი ისიც, სად ხართ. გამორთეთ სურათების ავტომატური ჩატვირთვა ან ჩართეთ პარამეტრი, რომელიც მათ კონფიდენციალურად ტვირთავს.

Gmail

  1. კომპიუტერზე: Settings → See all settings, შემდეგ Images-ში აირჩიეთ Ask before displaying external images და Save Changes. Android-ზე: Menu → Settings, თქვენი ანგარიში, შემდეგ Data usage-ში დააჭირეთ Images-ს → Ask before showing.

Apple Mail

  1. iPhone-ზე: Settings → Apps → Mail → Privacy Protection და ჩართეთ Protect Mail Activity. ის ინტერნეტიდან ჩასატვირთ შიგთავსს არ ბლოკავს: ფონურად და კონფიდენციალურად ტვირთავს. Mac-ზე: Mail → Settings → Privacy. Apple-ის თქმით, ეს დაცვა ბმულებსა და დანართებს არ ეხება და თქვენს IP მისამართს არ მალავს იმ ქსელში, სადაც Limit IP Address Tracking გამორთულია.

Outlook.com

  1. Privacy and data პარამეტრებში არის Always use the Outlook service to load images: სურათები პირდაპირ თქვენი მოწყობილობიდან კი არა, Microsoft-ის პროქსით იტვირთება. სურათებს ის არ ბლოკავს.

Google აღნიშნავს, რომ როცა სურათები იტვირთება, გამგზავნმა ზოგჯერ შეიძლება გაიგოს, რომ წერილი გახსენით.

დამატებითი

OpenPGP-ით ელფოსტას თავად შიფრავთ, ნებისმიერ სერვისში. EFF-ის თქმით, ასეთ ხელსაწყოებს დღეს იშვიათად იყენებენ, და მათ უსაფრთხოდ გამოსაყენებლად ტექნიკური ცოდნაა საჭირო.

  1. OpenPGP არ მალავს, ვინ ვის მისწერა და როდის. Proton-ში თემა დაშიფრული არ არის. Thunderbird თემას ნაგულისხმევად შიფრავს, მაგრამ სხვა აპლიკაციებში მის ნაცვლად შეიძლება მხოლოდ „...“ გამოჩნდეს. თემა ორივე შემთხვევაში ნეიტრალური დაწერეთ.
  2. Thunderbird-ში OpenPGP 78-ე ვერსიიდან ჩაშენებულია. ძველი დამატება Enigmail აღარ გამოიყენება.
  3. OpenPGP ორივე ადამიანმა სწორად უნდა გამართოს, ერთი შეცდომის გამო კი წერილი შეიძლება დაუშიფრავად გაიგზავნოს. თუ მეორე ადამიანი Signal-ს იყენებს, Signal, როგორც წესი, უფრო მარტივია.

Security in a Box-ის სიაში OpenPGP-ის ხელსაწყოები რთული (advanced) ნაბიჯია. გამოიყენეთ მაშინ, თუ თქვენი კონტაქტები მათ უკვე იყენებენ; პირველ დაცვად ნუ აირჩევთ.