Lockwell

დაიცავით ტელეფონი და სხვები აქციაზე

ტელეფონიდან ჩანს, სად იყავით, ვის იცნობთ და ვინ იდგა თქვენ გვერდით. წასვლამდე მოამზადეთ, დაიცავით ადამიანები, რომლებიც თქვენს ფოტოებზე ჩანან, და იცოდეთ, რა ქნათ, თუ ტელეფონს წაგართმევენ.

ეს გზამკვლევი მათთვისაა, ვინც შეიძლება მიზანმიმართული თვალთვალის ან თავდასხმის სამიზნე გახდეს. სრულ უსაფრთხოებას ვერც ერთი ჩამონათვალი ვერ მოგცემთ: რა გჭირდებათ, თქვენს მდგომარეობაზეა დამოკიდებული. დაიწყეთ აქედან: შეაფასეთ თქვენი რისკები.

  • 45 წთ
  • 8 ნაბიჯი
  • გადამოწმდა

აქციაზე წაღებული ტელეფონიდან ჩანს, სად იყავით, ვის ესაუბრებით და ვინ იდგა თქვენ გვერდით. ეს გზამკვლევი თქვენს ტელეფონსა და თქვენს გადაღებულ ფოტოებს ეხება. ფიზიკურ უსაფრთხოებასა და თქვენს უფლებებზე აქ არაფერია: ამაზე წასვლამდე იურისტს ან უფლებადამცველ ორგანიზაციას ჰკითხეთ. პირველი სამი ნაბიჯი სახლში, აქციის წინა დღეს გააკეთეთ.

აუცილებელი

EFF-ის თქმით, მონაცემებს ყველაზე კარგად ის იცავს, თუ ტელეფონს სახლში დატოვებთ ან გამორთულს ატარებთ. მაგრამ მაშინ დასახმარებლად ვერავის დაურეკავთ და მეგობრებს ვერ იპოვით. აირჩიეთ თქვენი გეგმის მიხედვით.

ყველა ტელეფონი

  1. თქვენი ჩვეულებრივი ტელეფონი: ყველაზე მარტივია, მაგრამ რაც მასზეა, ყველაფერი თან მიგაქვთ. მოამზადეთ შემდეგი ნაბიჯების მიხედვით.
  2. მეორე ტელეფონი: ძველი ან იაფი ტელეფონი, რომელზეც პირადი მონაცემები ცოტაა, ოღონდ უსაფრთხოების განახლებებს ჯერ კიდევ უნდა იღებდეს. პირად ელფოსტასა და სოციალურ ქსელებში მისგან ნუ შეხვალთ. მეგობრების ნომრები ქაღალდზეც ჩაიწერეთ.
  3. ტელეფონის გარეშე, ან ტელეფონით, რომელიც გამორთულია, სანამ არ დაგჭირდებათ: მონაცემებს ეს ყველაზე კარგად იცავს, მაგრამ სხვებთან დაკავშირება ყველაზე ძნელი იქნება.

მეორე ტელეფონიც ტოვებს კვალს. ქვეყნების უმეტესობაში SIM ბარათი პირადობის დოკუმენტით რეგისტრირდება, მობილური ანძები კი ინახავს ჩანაწერს, სად იყო ტელეფონი. თუ ორივე ტელეფონი თან გაქვთ, მათი ადგილმდებარეობის შედარება და ერთმანეთთან დაკავშირება შეიძლება. მეორე ტელეფონი სახლში წასვლამდე გამორთეთ.

აუცილებელი

რაც ტელეფონზე არ არის, იმას ვერავინ წაგართმევთ.

ყველა ტელეფონი

  1. დააყენეთ სისტემისა და აპლიკაციების უახლესი განახლებები.
  2. შექმენით ტელეფონის სარეზერვო ასლი და უსაფრთხო ადგილას შეინახეთ: ნახეთ ჩართეთ ტელეფონის სარეზერვო ასლი.
  3. წაშალეთ ყველაფერი, რაც თან არ გჭირდებათ. შეამოწმეთ მესენჯერების ფოტოებისა და ვიდეოების საქაღალდეები და დააცარიელეთ Recently Deleted ან ნაგვის საქაღალდე: წაშლილი ფაილები ხშირად იქ რჩება.
  4. გამოდით იმ აპლიკაციებიდან, რომლებიც არ დაგჭირდებათ, განსაკუთრებით იმათგან, სადაც თქვენსა და თქვენს ოჯახზე ბევრი ინფორმაციაა. თუ რამე დაგჭირდათ, ბრაუზერიდან შედით და მერე ისევ გამოდით.
  5. დამალეთ შეტყობინებების შინაარსი ჩაკეტილ ეკრანზე: ნახეთ დამალეთ შეტყობინებების შინაარსი ჩაკეტილ ეკრანზე.
  6. ახლობლისა და იურისტის ნომრები ქაღალდზე ჩაიწერეთ და თან წაიღეთ.
  7. შეამოწმეთ, რა საგანგებო ინფორმაცია ჩანს ჩაკეტილ ეკრანზე. თუ iPhone-ის Medical ID-ში Show When Locked ჩართულია, ან Android ტელეფონი საგანგებო კონტაქტებს ჩაკეტილ ეკრანზე აჩვენებს, მათ ყველა დაინახავს, ვისაც ტელეფონი ხელში მოხვდება. იქ მხოლოდ იურისტი დატოვეთ ან ეს ფუნქცია გამორთეთ. iPhone-ზე საგანგებო ზარის შემდეგ ამავე კონტაქტებს SMS-ით თქვენი ადგილმდებარეობა ეგზავნებათ.
  8. დატენეთ ტელეფონი, წაიღეთ power bank და ჩამოტვირთეთ იმ ადგილის ოფლაინ რუკა.
  9. დაფიქრდით, ხომ არ ჩართოთ iPhone-ზე Lockdown Mode, Android-ზე კი Advanced Protection.

წაშლილი მონაცემების აღდგენა სპეციალური ხელსაწყოებით ზოგჯერ შესაძლებელია. ტელეფონში ჩადებული მეხსიერების ბარათი ან ცალკე კამერა, როგორც წესი, დაშიფრული არ არის.

აუცილებელი

ტელეფონი შეიძლება ვინმემ სახესთან მოგიტანოთ ან ძალით თითი დაგადებინოთ. პაროლი კი თქვენ თვითონ უნდა აკრიფოთ. iPhone 12-სა და უფრო ახალ მოდელებზე Face ID შეიძლება ნიღბითაც მუშაობდეს. სამაგიეროდ, გარშემო არსებულმა კამერებმა შეიძლება გადაიღონ, როგორ კრეფთ პაროლს.

iPhone

  1. წასვლამდე Settings → Face ID & Passcode-ში (ან Touch ID & Passcode-ში) გამორთეთ iPhone Unlock. დააყენეთ გრძელი პაროლი: ნახეთ გამოიყენეთ გრძელი პაროლი.
  2. თუ Face ID-ს ჩართულს ტოვებთ, ისწავლეთ მისი სწრაფად გამორთვა: დაახლოებით 2 წამით ერთდროულად დააჭირეთ გვერდით ღილაკს და ხმის რომელიმე ღილაკს, შემდეგ ხელი აუშვით და ტელეფონის ჩასაკეტად გვერდით ღილაკს დააჭირეთ.
  3. თუ Apple Watch გაქვთ, იმავე პარამეტრებში, Unlock with Nearby Devices-ის ქვეშ, თქვენი საათი გამორთეთ (iOS 26-სა და უფრო ძველ ვერსიებზე: Unlock with Apple Watch).

Android

  1. წასვლამდე გამორთეთ თითის ანაბეჭდით და სახით განბლოკვა. Pixel-ზე: Settings → Security & privacy → Device unlock, შემდეგ Face და Fingerprint (ზოგ ვერსიაზე Face & Fingerprint Unlock), და იქ ტელეფონის განბლოკვა გამორთეთ. Samsung-ზე: Settings → Security and privacy → Screen lock and biometrics, შემდეგ გამორთეთ Fingerprint unlock და Face unlock.
  2. Pixel-ზე გამორთეთ Extend Unlock: Settings → Security & privacy → More security & privacy → Extend Unlock, შემდეგ გამორთეთ On-body detection, წაშალეთ Trusted places და ყველა სანდო მოწყობილობა. Samsung-ზე Settings → Lock screen and AOD → Extend Unlock-ში ყველაფერი გამორთეთ. Google აფრთხილებს, რომ ადგილმდებარეობის სიგნალი შეიძლება გააყალბონ და ტელეფონი ასე განბლოკონ.
  3. თუ სახით ან თითის ანაბეჭდით განბლოკვას ჩართულს ტოვებთ, გამოიყენეთ Lockdown: Pixel-ზე დააჭირეთ ჩართვისა და ხმის აწევის ღილაკებს, შემდეგ კი Lockdown-ს. Samsung-ზე ხმის დაწევისა და გვერდით ღილაკებს დააჭირეთ და არ აუშვათ; One UI 8.5-ზე ამის შემდეგ დააჭირეთ Lockdown mode-ს; One UI 8.0-სა და უფრო ძველ ვერსიებზე ეს ფუნქცია ჯერ Settings → Lock screen and AOD → Secure lock settings-ში ჩართეთ. Lockdown შემდეგ განბლოკვამდე მოქმედებს.

ამ ნაბიჯებიდან არცერთი არ გიშველით, თუ განბლოკილ ტელეფონს ხელიდან გამოგტაცებენ, მაგალითად, როცა რამეს იღებთ.

რეკომენდებული

ჩართული ტელეფონი ახლომახლო მობილურ ანძებსა და Wi-Fi ქსელებს უკავშირდება, და ჩანაწერებიდან შეიძლება გამოჩნდეს, რომ ის იქ იყო. ზარებისა და SMS-ების ხელში ჩაგდებაც შეიძლება, მაგალითად, ყალბი მობილური ანძით.

iPhone

  1. Wi-Fi და Bluetooth რომ მთლიანად გამოირთოს, ისინი Settings → Wi-Fi-სა და Settings → Bluetooth-ში გამორთეთ. Control Center-ის ღილაკები მხოლოდ კავშირს წყვეტს, თვითმფრინავის რეჟიმი კი Bluetooth-ს ჩართულს ტოვებს.
  2. გამორთეთ Settings → Privacy & Security → Location Services. ადგილმდებარეობის ისტორიაზე ნახეთ გაასუფთავეთ ადგილმდებარეობის ისტორია.

Android

  1. ჩართეთ თვითმფრინავის რეჟიმი და შეამოწმეთ, Wi-Fi და Bluetooth-იც გამოირთო თუ არა: Android იმახსოვრებს, წინა ჯერზე რა გააკეთეთ.
  2. გამორთეთ Settings → Location → Use location. ადგილმდებარეობის ისტორიაზე ნახეთ გაასუფთავეთ ადგილმდებარეობის ისტორია.

ყველა ტელეფონი

  1. SMS-ისა და ჩვეულებრივი ზარების ნაცვლად Signal გამოიყენეთ.
  2. ლაივში ჩანს, სად ხართ, და ჩანს თქვენ გარშემო მყოფი ადამიანების სახეებიც.
  3. თქვენს სახელზე გაფორმებული საბანკო და სამგზავრო ბარათებიდანაც შეიძლება გამოჩნდეს, სად იყავით; ნაღდი ფული ნაკლებ კვალს ტოვებს.

EFF აფრთხილებს: თვითმფრინავის რეჟიმშიც კი, როცა ყველაფერი გამორთულია, აპლიკაციებს შეუძლიათ თქვენი ადგილმდებარეობა შეინახონ და მოგვიანებით გაგზავნონ. ამას მხოლოდ ტელეფონის გამორთვა აჩერებს. როცა კავშირი გამორთულია, დასახმარებლადაც ვერავის დაურეკავთ, ამიტომ მეგობრებთან შეხვედრის ადგილი წინასწარ შეათანხმეთ.

აუცილებელი

თქვენი გამოქვეყნებული ფოტოთი შეიძლება აქციის მონაწილეები იპოვონ და შეავიწროონ. სანამ ვინმეს გადაუღებთ, ნებართვა სთხოვეთ. თუ ვერ ჰკითხეთ, გამოქვეყნებამდე სახე დაუფარეთ.

ყველა ტელეფონი

  1. კამერა ჩაკეტილი ეკრანიდან გახსენით: თუ ტელეფონს გამოგტაცებენ, ის ჩაკეტილი დარჩება. iPhone-ზე ჩაკეტილ ეკრანზე თითი მარცხნივ გაუსვით. Pixel-ზე ჩართვის ღილაკს ორჯერ დააჭირეთ (Settings → System → Gestures → Double press power button). Samsung-ზე გვერდით ღილაკს ორჯერ დააჭირეთ (Settings → Advanced features → Side button).
  2. გამოქვეყნებამდე სახეები, ტატუები და გამორჩეული ტანსაცმელი ერთი ფერის მართკუთხედებით დაფარეთ: გამოიყენეთ სურათის დაფარვის ხელსაწყო. EFF ამბობს, რომ დაბინდული ადგილის აღდგენა ზოგჯერ შესაძლებელია.
  3. ფაილიდან წაშალეთ ადგილმდებარეობა და სხვა ფარული მონაცემები: გამოიყენეთ ფოტოს მეტამონაცემების წაშლის ხელსაწყო ან ნახეთ წაშალეთ ადგილი ფოტოებიდან.
  4. ფონსაც დააკვირდით: ანარეკლებს, ქუჩის აბრებსა და სხვა ადამიანებს.

თუ მოვლენებს დოკუმენტურად აღწერთ, ფარული მონაცემები დაგეხმარებათ დაამტკიცოთ, როდის და სად არის ფოტო გადაღებული: ორიგინალი უსაფრთხო ადგილას შეინახეთ, გამოსაქვეყნებლად კი გასუფთავებული ასლი გამოიყენეთ. აპლიკაციები ყველა სახეს ვერ პოულობს, ამიტომ თითოეული ფოტო თავად შეამოწმეთ.

რეკომენდებული

გეგმაზე წასვლამდე შეთანხმდით, სანამ ერთმანეთთან ლაპარაკი ჯერ კიდევ შეგიძლიათ.

Signal

  1. ჯგუფისთვის Signal გამოიყენეთ და არა SMS. პროფილის სახელი ჯგუფში შესვლამდე აირჩიეთ: მას ჯგუფის ყველა წევრი ხედავს, და თუ შეცვლით, ამასაც ყველა გაიგებს.
  2. ჯგუფში ჩართეთ თვითწაშლადი შეტყობინებები: chat settings → Disappearing messages. ნახეთ ჩართეთ თვითწაშლადი შეტყობინებები.
  3. თუ ჯგუფს ბმული აქვს, ჩართეთ Approve New Members. თუ ბმული გავრცელდა, შეცვალეთ: group chat settings → Group Link → Reset Link.
  4. მგრძნობიარე ჯგუფები პატარა უნდა იყოს: რაც უფრო დიდია ჯგუფი, მით უფრო მოსალოდნელია, რომ მასში ისეთი ადამიანიც იყოს, ვისაც ვერ ენდობით.

ყველა ტელეფონი

  1. მარტო ნუ წახვალთ. შეათანხმეთ, სად შეხვდებით, თუ ერთმანეთს დაკარგავთ, და სანდო ადამიანს უთხარით, სად იქნებით.

Signal შეტყობინებებს გზაში იცავს და არა თავად ტელეფონებზე. თუ ჯგუფის რომელიმე წევრს განბლოკილ ტელეფონს წაართმევენ, მასზე ჯგუფის შეტყობინებებს წაიკითხავენ. თვითწაშლადი შეტყობინებები ვერავის დაუშლის, ეკრანს ფოტო გადაუღოს.

აუცილებელი

ეს ნაბიჯი მხოლოდ ტელეფონს ეხება. თქვენს უფლებებზე იურისტს ელაპარაკეთ.

ყველა ტელეფონი

  1. ტელეფონი მთლიანად გამორთეთ; ეკრანის ჩაქრობა საკმარისი არ არის. Freedom of the Press Foundation განმარტავს: თუ ტელეფონი ჩართვის შემდეგ ერთხელაც არ განბლოკილა, ექსპერტიზის ხელსაწყოებს მასში შეღწევა უფრო უჭირს.
  2. iPhone-ზე: ერთდროულად დააჭირეთ გვერდით ღილაკს და ხმის რომელიმე ღილაკს და არ აუშვათ, სანამ სლაიდერები არ გამოჩნდება. შემდეგ გამორთვის სლაიდერი გასწიეთ. როგორც კი სლაიდერები გამოჩნდება, ღილაკებს ხელი აუშვით.
  3. თუ დარეკვა აუცილებელია, ჩართეთ ტელეფონი, დარეკეთ და ისევ გამორთეთ. იმაზე მეტად ნუ განბლოკავთ, ვიდრე საჭიროა.
  4. სანამ იურისტს არ დაელაპარაკებით, ტელეფონს დისტანციურად ნუ წაშლით და წაშლის კოდს ნუ გამოიყენებთ. CPJ აღნიშნავს, რომ წაშლამ შეიძლება მეტი ეჭვი გააჩინოს, დისტანციური წაშლა კი მხოლოდ მაშინ მუშაობს, როცა ტელეფონი ინტერნეტთანაა დაკავშირებული.

გამორთვა არ გიშველით, თუ ტელეფონი განბლოკილი წაგართვეს. Freedom of the Press Foundation-ის ცნობით, iPhone, რომელიც 72 საათი ჩაკეტილია, თავისით გადაიტვირთება; ექსპერტიზის ხელსაწყოების ერთი მწარმოებელი კი ამტკიცებს, რომ მისი ხელსაწყოები ამ დაცვას გვერდს უვლის. ამის იმედად ნუ იქნებით: ტელეფონი თავად გამორთეთ.

რეკომენდებული

ყველა ტელეფონი

  1. თუ ტელეფონი სხვის ხელში იყო, თუნდაც ცოტა ხნით, სხვა მოწყობილობიდან გამოიყვანეთ ის თქვენი ანგარიშებიდან და მნიშვნელოვანი პაროლები შეცვალეთ: ნახეთ გამოდით ყველა სხვა მოწყობილობიდან. თუ ტელეფონი ხელისუფლების წარმომადგენლებმა წაიღეს, ჯერ იურისტს დაელაპარაკეთ: EFF აფრთხილებს, რომ წვდომის გაუქმებას შეიძლება სამართლებრივი რისკი ახლდეს.
  2. დაბრუნებული ტელეფონი არ გამოიყენოთ, სანამ ექსპერტი არ შეამოწმებს. თუ შეგიძლიათ, ახლით შეცვალეთ: ქარხნულ პარამეტრებზე დაბრუნება ჯაშუშურ პროგრამას შეიძლება ვერ წაშლის.
  3. გადახედეთ, რა გამოაქვეყნეთ: წაშალეთ ფოტოები, რომლებზეც ისეთი სახეები ან ადგილები ჩანს, რომელთა ჩვენებაც არ გინდოდათ.
  4. გადახედეთ მეგობრებისა და გამომწერების სიას და წაშალეთ ყველა, ვინც შეიძლება თქვენ ან სხვებს საფრთხე შეუქმნას.

დანამდვილებით ვერავინ გეტყვით, რომ დაბრუნებული ტელეფონი სუფთაა. თუ მის შეცვლას ვერ ახერხებთ, მგრძნობიარე საქმეს მასზე ნუ გააკეთებთ.